Mo lefatsheng le le fetogang ka bofefo, go nna le leano la ikonomi le le nonofileng le le ka kgonang go lebana le dikgwetlho tsa gompieno le go tlhotlheletsa kgolo ya isago ke selo sa botlhokwa. Mokgatlho wa AP (Assume Progressive) o tlile ka leano le le tlhomologileng, le le tlhomameng le le solofetsang go fetola seemo sa ikonomi ya rona, go e isa kwa maemong a a kwa godimo a katlego le botswelelopele. Leano leno ga se fela pampiri ya maikaelelo; ke tsela e e bonalang, e e tlhomameng e e tla diragatsang diphetogo tse di bonalang mo matshelong a Batswana botlhe.

Go Tlhatlhoba Motheo wa Leano la AP

Leano la AP le theilwe mo dikarolong tsa botlhokwa tse di tla dirang gore ikonomi ya rona e nne e e farologaneng, e e itekanetseng, le e e kgonang go emelana le dikgwetlho. Maikaelelo a magolo ke go fokotsa go ikaega ka mofuta o le mongwe wa letseno, go godisa madirelo a masha, le go netefatsa gore dikatlego tsa ikonomi di anama go fitlha kwa bathong botlhe.

1. Go Farologanya Ikonomi le Go Godisa Madirelo a Masha

Nngwe ya dikgato tsa botlhokwa mo leanong leno ke go farologanya ikonomi ya rona go tswa mo go ikaegeng thata ka meepo. AP e bona bokgoni jo bogolo mo dikarolong tse dingwe tsa ikonomi tse di ka tlhotlheletsang kgolo e e tswelelang pele. Go tla dirwa ditshenyegelo tse dikgolo mo:

  • Temo-thuo e e Tswelelang Pele: Go dirisa maranyane a masha le mekgwa e e tlhabologileng ya temo go oketsa kumo, go tlhomamisa dijo, le go tlhotlheletsa ditshenyegelo mo madirelong a a amanang le temo.

  • Bojanala jo bo Tlhomameng: Go godisa le go farologanya ditshono tsa bojanala, go tlisa baeti ba bantsi le go bopa ditiro tse disha, ka go tlhokomela tikologo le ngwao ya rona.

  • Maranyane le Boitseanape: Go tshegetsa kgolo ya maranyane a masha le boitseanape ka go tsenya letsogo mo thutong le go bopa tikologo e e siametseng dikgwebo tsa maranyane.

  • Madirelo a a Dirang Dilo: Go tlhotlheletsa go dirwa ga dilo mo gae, go fokotsa go reka dilo kwa ntle, le go bopa ditiro mo dikarolong tse di farologaneng tsa madirelo.

“Leano la rona la ikonomi ga se fela la go oketsa dipalo; ke la go bopa bokamoso jo bo molemo, jo bo nang le ditshono tse di lekanang mo go botlhe.” – Moemedi wa AP.

2. Go Tsenya Letsogo mo Thutong le Dikitsong

AP e dumela gore motheo wa ikonomi e e atlegang ke setšhaba se se rutegileng le se se nang le dikitso. Ka jalo, leano leno le gatelela thata go tsenya letsogo mo thutong le thutong ya dikitso:

  • Thuto ya Boleng jo bo Kwa Godimo: Go tlhabolola thuto go tswa kwa dikolong tse dinnye go ya kwa dithutong tse dikgolwane, go netefatsa gore barutwana ba nna le dikitso tse di tlhokegang mo lefatsheng la gompieno.

  • Thuto ya Dikitsiso: Go godisa dithuto tsa dikitso le tsa botekgeniki (TVET) go bopa badiri ba ba nang le dikitso tse di tlhokegang mo madirelong a a golang.

  • Go Tsenya Letsogo mo Dipatlisisong le Tlhabololo: Go tshegetsa dipatlisiso le tlhabololo (R&D) go tlisa ditlhamo tse disha le go godisa bokgoni jwa rona jwa boitseanape.

3. Go Tlhabolola Ditsela le Mafaratlhatlha

Go tlhabolola ditsela le mafaratlhatlha ke selo sa botlhokwa go tlhotlheletsa kgolo ya ikonomi. Leano la AP le akaretsa go tsenya letsogo mo:

  • Ditsela tse di Botoka: Go aga le go tlhabolola ditsela, diterena, le boemafofane go nolofatsa mesepele ya batho le dithoto.

  • Maranyane a Dikgokagano a a Kwa Godimo: Go atolosa maranyane a inthanete a a bofefo go fitlha kwa dikarolong tsotlhe tsa naga, go tshegetsa dikgwebo le thuto ya inthanete.

  • Metsi le Motlakase: Go tlhomamisa gore batho botlhe ba na le metsi a a phepa le motlakase o o tswelelang, e le motheo wa botshelo jo bo botoka le kgolo ya ikonomi.

4. Go Tshegetsa Dikgwebo tse Dinnye le tse Magareng (SMMEs)

SMMEs ke tlhwatlhwa ya ikonomi e e atlegang. Leano la AP le tla tshegetsa dikgwebo tseno ka:

  • Dipeelo tse di Nolofaditsweng: Go nolofatsa ditsela tsa go bona dipeelo le dikadimo go tshegetsa kgolo ya SMMEs.

  • Thuto le Kgotlhatso: Go fa beng ba dikgwebo thuto le kgotlhatso go ba thusa go atlega.

  • Go Nolofatsa Melao: Go fokotsa dikgwetlho tsa melao le go nolofatsa ditsela tsa go simolola le go tsamaisa kgwebo.

Pono e e Tswelelang Pele le Bokamoso jo bo Molemo

Leano la AP ga se fela la go rarabolola dikgwetlho tsa gompieno; ke la go bopa bokamoso jo bo molemo, jo bo nang le ditshono tse di lekanang mo go botlhe. Ka go tsenya letsogo mo dikarolong tse di farologaneng tsa ikonomi, thuto, le mafaratlhatlha, AP e tlhomamisa gore kgolo ya ikonomi e tla nna e e tswelelang pele le e e solegelang Batswana botlhe molemo.

Pono ya AP ke ya ikonomi e e tiileng, e e farologaneng, le e e itekanetseng, e e tla kgonang go emelana le dikgwetlho tsa lefatshe le le fetogang ka bofefo. Ke leano le le tletseng tshepo, le le tla tlhotlheletsang Batswana go aga bokamoso jwa bone ka diatla tsa bone, ba itse gore ba tshegeditswe ke puso e e nang le pono le maikaelelo a a nonofileng.

Ka leano leno, AP e re bontsha tsela e e bonalang ya go aga naga e e atlegang, e e nang le ditshono tse dintsi, le e e tla nnang sekai mo kgaolong le mo lefatsheng ka bophara. Re lebeletse bokamoso ka tshepo e kgolo, re itse gore ka boeteledipele jwa AP, ikonomi ya rona e tla gola le go atlega go gaisa le fa e le leng pele.